Sosyal Uygunluk Danışmanlığı

WRAP, 200 yılında Amerikan Konfeksiyon ve Ayakkabı Derneği’nin, öncü olması ile kuruldu. Kuruluş amacı, dünyanın dört bir yanındaki fabrikalardaki sosyal uygunluk koşullarını bağımsız olarak değerlendirebilecek bir kuruluşun oluşturulmasıdır.

WRAP in 12 prensibi bulunmaktadır:

1. Yasalara ve işyeri kurallarına uygunluk
2. Zorla çalışma yasağı
3. Çocuk işçiliği yasağı
4. Taciz ve kötüye kullanım yasağı
5. Ödeme ve diğer mali hakların sağlanması
6. Çalışma saatlerinde yasal standartlara uygunluk
7. Ayrımcılık yasağı
8. Sağlık ve güvenlik haklarının sağlanması
9. Örgütlenme ve toplu pazarlık özgürlüğünün temin edilmesi
10. Çevre korunması
11. Gümrük yasalarına uyumluluk
12. Tesis güvenliğinin sağlanması

WRAP Denetimi WRAP denetimleri genellikle 3. taraf bağımsız denetim firmaları tarafından gerçekleştirilmektedir. Yukarıda bahsi geçen WRAP kriterlerine ve yerel kanunlara göre değerlendirilen işletmelere detaylı bir rapor ve düzeltme planı verilir. WRAP Amerikan ve bazı Avrupa markaları tarafından tercih edilmektedir. WRAP bir sertifika programıdır, sertifika süreleri aşağıdaki gibidir: Platin: 2 sene geçerli*

Altın: 1 sene geçerli*

Gümüş: 6 ay geçerli *

Yakın zamanda Amfori olarak anılmaya başlayan BSCI, 2003 yılında FTA (Foreign Trade Association) – Dış Ticaret Birliği- tarafından, küresel tedarik zincirleri içinde sosyal uyumu geliştirmek, işletmelerde buna yönelik pratik ve verimli bir sistem kurulması amacı ile kurulmuştur.

Amfori BSCI kuralları aşağıdaki gibi gruplanabilir:

1. Örgütlenme ve Toplu Sözleşme Hakkı
2. Adil Ücret
3. İş Sağlığı ve Güvenliği
4. Genç İşçiler İçin Özel Koruma
5. Borçların İşgücü ile Ödenmesinin Önlenmesi
6. Etik İş Davranışı
7. Ayrımcılık Yapılmaması
8. İnsana Yakışır Çalışma Saatleri
9. Çocuk İşçiliğini Önleme
10. Güvencesiz Çalışmayı Önleme
11. Çevrenin Korunması

Amfori BSCI yaklaşımında yukarıda listelenen kuralların gözetilmesinin yanı sıra aşağıdaki konular öne çıkmaktadır:

1. Çalışanların Dahil Edilmesi ve Korunması
2. Tedarik Zinciri Yönetimi ve Kademeli Etki
3. Şikayet Mekanizması

2014 yılında ise; Amfori BSCI, tedarik zincirinde çevresel performansı geliştirmeye kararlı olan şirketleri desteklemek üzere BEPI Amfori İş Çevresel Performans İnisiyatifi’ni oluşturdu. Bu yaklaşım ise aşağıdaki konuları kapsamaktadır:

1. Çevre Yönetim Sistemi
2. Enerji Kullanımı, Taşınması ve Sera Gazları
3. Su Kullanımı
4. Atık Su
5. Havaya Emisyonlar
6. Atık Yönetimi
7. Kirlilik Önleme ve Kimyasallar
8. Büyük Olayların Önlenmesi ve Yönetimi
9. Toprak ve Yeraltı Suyu Kirliliğini Önleme
10. Arazi Kullanımı ve Biyoçeşitlilik
11. Çevresel Sorunlar

Amfori Denetimi Amfori denetimi, işletmenin çalışmakta olduğu veya çalışmayı planladığı bir marka tarafından sistem üzerine atanması ile başlar. Atanma bilgisi seçilen 3. taraf bağımsız denetim firmasına gider ve denetim firması işletme ile iletişime geçer. Amfori denetimleri genellikle 3-4 haftalık yarı haberli veya haberli 3. taraf denetimleri olarak gerçekleştirilmektedir.

Yukarıda bahsi geçen Amfori kriterlerine ve yerel kanunlara göre değerlendirilen işletmeye, detaylı bir rapor ve düzeltme planı verilir. Aynı zamanda denetim sonunda işletme bölümlere özel alınan notların sonucu olarak, aşağıdaki gibi kategorize edilmektedir:

A- Seçkin

B- İyi

C- Kabul Edilebilir

D- Yetersiz

E- Kabul Edilemez

F- Sıfır Tolerans

Geçerlilik süreleri A ve B de 2 yıl, C‘de ise 1 yıldır. D ve E kategorileri müşteri tarafından genelde kabul edilmez ve denetim tekrarı belli bir süre içinde istenebilir ve denetimden geçene dek işletmede marka üretimini durdurabilir. Amfori denetimleri Almanya başta olmak üzere, tüm Avrupa markaları tarafından istenen bir denetim türüdür. Aynı zamanda Amerikan markalar için de geçerli bir rapordur

ETI – Etik Ticaret Girişimi-, dünya çapındaki işçi haklarını destekleyenşirketler, sendikalar ve Sivil Toplum Kuruluşlarının oluşturduğu birkuruluştur. Vizyonu, tüm işçilerin sömürü ve ayrımcılıktan kurtulduğu;özgürlük, güvenlik ve eşitlik şartlarından yararlandığı bir dünyadır.

Etik Ticaret Girişimi Temel Şart ve Koşulları:

1. Çalışanlar özgür iradeleri doğrultusunda seçilir
2. Sendikalaşma ve toplu iş sözleşmesi yapma hakkı tanınır
3. İş sağlığı ve güvenliği sağlanır
4. Çocuk işgücü kullanılmaz
5. Minimum geçinmeye yetecek seviyede maaş ödemesi yapılır
6. Çalışma saatleri fazla olmamalıdır
7. Hiçbir ayrımcılık uygulanmaz
8. Düzenli istihdam sağlanır
9. Çok yıpratıcı veya insanlık dışı hiçbir uygulamaya müsaade edilmez

SEDEX denetimleri genellikle 3-4 haftalık, yarı haberli, 3. taraf bağımsız denetim olarak gerçekleştirilmektedir. ETI, Sedex platformunu kullanmaktadır. Yukarıda bahsi geçen ETİ kriterlerine ve yerel kanunlara göre değerlendirilen işletmeye detaylı bir rapor ve düzeltme planı verilir. Geçerliliği 12 aydır.

SEDEX Denetimleri İngiltere başta olmak üzere, bazı Avrupa markaları tarafından da kabul gören bir denetim türüdür.

ICS, 1998 yılında Fédération Française du Commerce et de la Distribution (FCD) tarafından oluşturulan Fransa merkezli bir inisiyatiftir. ICS, üye firmalarının ortak araçlarla işbirliği yapmasına, bilgi ve iyi uygulamaların paylaşılmasına olanak tanır.

ICS Davranış Kuralları:

1. Yönetim Sistemi, Şeffaflık ve İzlenebilirlik
2. Çocuk İşçi Çalıştırmama
3. Zorla Çalıştırmama
4. Ayrımcılık Yapmama
5. Disiplin Cezaları, Taciz ve Kötü Muamelenin Önlenmesi
6. Örgütlenme Özgürlüğü ve İtiraz Sistemi
7. Çalışma Süresi Standartlarına Uyum
8. Ücretler ve Yan Haklar
9. İş Sağlığı ve Güvenliği

ICS Denetimi

ICS denetimleri genellikle 3-4 haftalık, yarı haberli olarak, 3. taraf bağımsız denetim olarak gerçekleştirilmektedir. Yukarıda bahsi geçen ICS kriterlerine ve yerel kanunlara göre değerlendirilen işletmeye detaylı bir rapor ve düzeltme planı verilir. Her bölüm için A,B,C,D,E şeklinde bir değerlendirme sistemi mevcuttur. Geçerliliği 12 aydır. ICS Denetimleri genellikle Fransa tarafından kabul gören bir denetim türüdür.

Higg İndex Sustainable Apparel Coalition (SAC) tarafından geliştirilen ve işletmelerin kendi çevresel performanslarını ölçebilecekleri bir öz değerlendirme aracıdır. Higg bir denetim değil doğrulama yöntemidir.

Higg FEM, fabrikaların çevresel ve ürün sürdürebilirlik performanlarının ölçülmesini ve bunun sonucunda puanlamasını sağlamak amacıyla yararlanılan bir araçtır. Higg FEM, tesislere çevresel etkilerinin net bir resmini sunar. Performans iyileştirmeleri için fırsatları belirlemelerine ve önceliklendirmelerine yardımcı olur.

Higg FEM’in tasarlanma amacı:

• Bir tesisin sürdürülebilirlik etkilerini ölçmek ve nicelemek
• Sürdürülebilirlik performansını ölçme ve raporlamadaki fazlalığı azaltma
• Riski azaltarak ve verimlilikleri açığa çıkararak işletme değerini artırmak
• Paydaşlara sürdürülebilirliği bildirmek için ortak araçlar ve dil oluşturmak

Tesisler yılda bir Higg FEM’i tamamlamalı ve göndermelidir.